LATEST: Muhammad bin Hasan al Bag%CA%BBdodiy - Full Coverage

Vikipediya, erkin ensiklopediya
Muḥammad bin al-Ḥasan bin Muḥammad bin al-Karīm al-Bagʻdodī
محمد بن الحسن بن محمد بن الكريم البغدادي
Tavalludi XII
Vafoti 1239-yil
Kasbi yozuvchi

Muhammad ibn al-Hasan ibn Muhammad ibn al-Karim al-Bagʻdodiy (arabcha: محمد بن الحسن بن محمد بن الكريم البغدادي‎; vafoti 1239), odatda oddiygina al-Bagʻdodiy nomi bilan tanilgan, Abbosiylar xalifaligi davriga oid arab oshpazlik kitobining dastlabki muallifi boʻlib, 1226-yilda yozilgan „Kitob at-Tabix“ (كتاب الطبيخ; „Taomlar kitobi“) asarini tuzgan. Asl kitob 160 ta retseptni oʻz ichiga olgan, keyinroq yana 260 ta retsept qoʻshilgan.

Qoʻlyozmalar va turkcha tarjimalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Al-Bagʻdodiyning kitobining yagona asl qoʻlyozmasi Turkiyaning Istanbul shahridagi Sulaymoniya kutubxonasida saqlanadi va Charles Perryning soʻzlariga koʻra, „asrlar davomida u turklarning sevimli oshpazlik kitobi boʻlgan“. Keyinchalik, nomaʼlum bir sanada turk mualliflari tomonidan asliga qoʻshimcha retseptlar qoʻshilib, „Kitabul-Vasfil-etʼime al-Mu‘tade“ nomi bilan qayta nomlangan va uning maʼlum boʻlgan uch nusxasidan ikkitasi Topkapı saroyi kutubxonasidan topilgan. Natijada, Sulton Murod IIning shifokori Muhammad ibn Mahmud al-Shirvoniy kitobning turkcha tarjimasini tayyorlab, unga oʻz davrining taxminan 70 ta retseptini qoʻshadi. Ushbu tarjima 2005-yilda zamonaviy turk tilida nashr etilgan[1], asl kitobning zamonaviy turkcha tarjimasi (Charles Perry ham muharrirligida) esa 2009-yilda nashr etilgan[2].

  • A. J. Arberry, „A Baghdad cookery-book“, Islamic Culture 13 (1939), pp. 21–47 va 189–214. „Al-Kitab at-Tabix“ning tarjimasi.
  • Charles Perry, A Baghdad Cookery Book (Petits Propos Culinaires), Prospect Books, 2006. ISBN 1-903018-42-0. Yangi tarjima.