URGENT: Maskin jangi - The Verge Report

Maskin jangi (arabcha: معركة مسكن‎‎), Dayr al-Jataliq jangi (arabcha: معركة دير الجثاليق‎‎) nomi bilan ham tanilgan, Ikkinchi fitna (680-690 yillar) davrida hal qiluvchi janglardan biri boʻlgan. 691-yil oktabr oyi oʻrtalarida hozirgi Bagʻdod yaqinida, Dajla daryosining gʻarbiy sohilida Umaviylar xalifasi Abdulmalik ibn Marvon boshchiligidagi qoʻshin hamda Makka markazida joylashgan raqib xalifa Abdulloh ibn az-Zubayrning Iroqdagi noibi Musʼab ibn az-Zubayr askarlari oʻrtasida boʻlib oʻtgan.

Jang boshlanganda Mus’ab qoʻshinidagi askarlarning aksariyati yashirincha Abdulmalikka bay’at qilib, jang qilishdan bosh tortgan. Mus’abning yetakchi qoʻmondoni Ibrohim ibn al-Ashtar jangda halok boʻlgan. Oradan koʻp oʻtmay, Mus’abning oʻzi ham oʻldirilgan. Bu esa Umaviylarning gʻalabasi va Iroqning qayta egallab olinishiga sabab boʻlgan. Natijada, 692-yil oxirida Umaviylar uchun Hijoz (Arabistonning gʻarbiy qismi)ni qayta zabt etish uchun yoʻl ochilgan.

Jang Dayr al-Jataliq (katolikos monastiri) yaqinida, Maskin atrofida joylashgan nestoriylik monastiri hududida boʻlib oʻtgan^[1]. Maskin shahri Dajla daryosining gʻarbiy sohilida, sobiq Dujayl kanali boʻyida joylashgan boʻlib, hozirgi Bagʻdod shahridan taxminan 50–55 kilometr (31–34 mi) shimolda va Sumayka qishlogʻidan 3 kilometr (1,9 mil) janubda joylashgan edi^[1]. Qadimgi Maskin shahri hozirda „Xaroib Maskin“ (yaʼni „Maskin xarobalari“) nomi bilan tanilgan^[1]. Dayr al-Jataliq esa Sumayka qishlogʻidan 6 kilometr (3,7 mil) janubi-sharqda joylashgan Tell al-Dayr tepaligi boʻlishi mumkin^[1].