REVEALED: Aqtaudagi samolyot halokati | Tech News Today
_4K-AZ65_Antalya_Airport_June_18,_2016_(cropped).jpg) Qulab tushgan 4K-AZ65 samolyoti (2016-yil) | |
| Hodisa | |
|---|---|
| Sana | 25-dekabr, 2024-yil |
| Joylashgan joy | Aqtau, Qozogʻiston |
| Parvoz kelib chiqishi | Boku, Ozarbayjon |
| Manzil | Grozniy, Rossiya |
| Bortdagi barcha shaxs | 67 |
| Yoʻlovchilar | 62 |
| Ekipaj | 5 |
| Oʻlim holatlari | 38 |
| Jarohatlar | 29 |
| Omon qolganlar | 29 |
2024-yil 25-dekabr tongida Azerbaijan Airlines aviakompaniyasiga tegishli boʻlgan, Bokudan Grozniyga ketayotgan samolyot Aqtau shahri yaqinida halokatga uchragan. Samolyot bortida 67 kishi boʻlgan[1]. Yoʻlovchilarning 37 nafari Ozarbayjon, 16 nafari Rossiya, 6 nafari Qozogʻiston va 3 nafari Qirgʻiziston fuqarolari. Umumiy hisobda 38 nafar shaxs, jumladan, ikki uchuvchi nobud boʻldi, 29 yoʻlovchi omon qoldi[2][3][4].
Embraer 190 rusumli samolyot 11 yil oldin foydalanishga topshirilgan[1]. Halokatga samolyotning boshqaruv tizimi ishdan chiqqanligi yoki parvoz vaqtida qush bilan yuzaga kelgan toʻqnashuv sabab boʻlganligi tahmin qilinmoqda[5].
Samolyot
[tahrir | manbasini tahrirlash]2013-yilda ishlab chiqarilgan samolyot Embraer E190AR rusumli boʻlib, 4K-AZ65 raqami bilan roʻyxatga olingan va seriya raqami 19000630. U soʻnggi texnik nazoratdan 2024-yil 18-oktyabrda oʻtgan[6]. Samalyot ikki dona General Electric CF34-10E6 dvigateli bilan jihozlangan boʻlib, Ozarbayjonning milliy aviakompaniyasi sanalgan „Azerbaijan Airlines“ga tegishli boʻlgan. Shuningdek, samalyot Ozarbayjonning rasmiy tashuvchi vositasi sifatida xizmat qilib kelgan[7].
Halokati
[tahrir | manbasini tahrirlash]
Samolyot Boku xalqaro aeroportidan Grozniy aeroporti tomon amalga oshiriladigan parvoz uchun Ozarbayjon vaqti bilan soat 7:55 (UTC+04:00) da havoga koʻtarilgan[8]. Flightradar24 parvozlarni kuzatish xizmati maʼlumotlariga koʻra, nomaʼlum sabablar bilan samolyot Grozniy yaqinlarida uchayotgan vaqtda GPS signalining buzilishi roʻy bergan[9]. Grozniydagi quyuq tuman oqibatida samolyot Dogʻistonning Mahachqalʼa shahrida joylashgan Uytosh aeroportiga yoʻnaltirilgan[10]. Samolyot taxminan 9,144 metr (30 000 fut) balandlikda mahalliy vaqt bilan soat 8:40 (UTC bilan 04:40) da radar ekranidan gʻoyib boʻlgan va taxminan soat 10:07 (UTC bilan 06:07) da Qozogʻiston qirgʻoqlari yaqinida yana qayta koʻrinish bergan[11].
Halokat sabablari
[tahrir | manbasini tahrirlash]Rus havo mudofaasining ishi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Barcha versiyalar orasida eng mashuri bu rus Pansir-S1 kompleksning hujumi haqidagi versiya[12][13][14].
Boshqa versiyalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Samolyot halokatiga kislorod ballonining portlashi yoki qushlar bilan toʻqnashuv sabab boʻlgan versiyalar mavjud[13][15].
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ 1,0 1,1 „Aqtaudagi aviahalokat. Asosiy ma’lumotlar“. kun.uz (25-dekabr 2024-yil). Qaraldi: 25-dekabr 2024-yil.
- ↑ „Survivors of the Aktau plane crash were sitting in the tail section of the plane“. Interfax. Qaraldi: 2024-yil 25-dekabr.
- ↑ „Azerbaijan Airlines plane crashes in Kazakhstan, many feared dead“. Reuters. Qaraldi: 2024-yil 25-dekabr.
- ↑ Hradecky, Simon „Accident: Azerbaijan E190 near Aktau on Dec 25th 2024, touched down off runway“. The Aviation Herald (2024-yil 25-dekabr). Qaraldi: 2024-yil 25-dekabr.
- ↑ „Источник назвал возможные причины крушения самолета в Казахстане“. RIA Novosti (25-dekabr 2024-yil). Qaraldi: 25-dekabr 2024-yil.
- ↑ „Latest full technical control of aircraft, crashed near Aktau, conducted in October of this year“ (en). Apa.az. Qaraldi: 2024-yil 25-dekabr.
- ↑ Kaminski-Morrow, David „Over 30 survive Azerbaijan Embraer 190 crash in Kazakhstan: ministry“ (en). Flight Global (2024-yil 25-dekabr). Qaraldi: 2024-yil 25-dekabr.
- ↑ „Dozens killed as passenger plane crashes in Kazakhstan“ (en-GB). BBC. Qaraldi: 2024-yil 25-dekabr.
- ↑ „Azerbaijani airliner with 67 people onboard crashes in Kazakhstan leaving 32 survivors“. Associated Press (2024-yil 25-dekabr). Qaraldi: 2024-yil 25-dekabr.
- ↑ „Dozens feared dead after passenger plane crashes in Kazakhstan“. NBC (2024-yil 25-dekabr). Qaraldi: 2024-yil 25-dekabr.
- ↑ „38 Killed After Azerbaijan Airlines Plane Crashes in Kazakhstan“ (en). The Moscow Times. Qaraldi: 2024-yil 25-dekabr.
- ↑ Павел Аксенов. „Следы от поражающих элементов, птицы или неисправность? Что могло вызвать катастрофу самолета Azerbaijan Airlines в Актау“. Русская служба BBC (2024-yil 25-dekabr). Qaraldi: 2024-yil 27-dekabr.
- ↑ 13,0 13,1 Azerbaydjanskiy samolyot sbila Rossiya, utverjdayut istochniki SMI. Chto govorit v polzu etoy versii?
- ↑ „Samolyot mog bit povrejdyon zenitnoy raketoy“. Yan Matveev – o versii aviakatastrofi v Kazaxstane iz-za raboti rossiyskoy PVO
- ↑ „На борту потерпевшего крушение в Актау самолета мог взорваться баллон“ (ru). Tourdom.ru. Qaraldi: 2024-yil 25-dekabr.