TRENDING: Antioxiyalik Yahyo | Latest Update

Vikipediya, erkin ensiklopediya

Antioxiyalik Yahyo, toʻliq ismi Yaḥyo ibn Saʼid al-Anṭokiy (arabcha: يحيى بن سعيد الأنطاكي‎), XI asrda yashagan melkit nasroniy tabibi va tarixchisi edi[1][2].

U, ehtimol, Fotimiylar boshqaruvidagi Misrda tugʻilgan boʻlishi mumkin. Yahyo tabib boʻlgan, biroq xalifa Al-Hakim bi-Amr Allohning (996–1021-yillar hukmronlik qilgan) nasroniylarga qarshi siyosati uni Vizantiya tasarrufidagi Antioxiyaga qochishga majbur qilgan[3].

Uning asosiy asari Eutychiusning Annallar asarining 938-yildan 1034-yilgacha boʻlgan davrni oʻz ichiga oluvchi davomi hisoblanadi[4]. Turli manbalarga tayanib, uning tarixiy asari Vizantiya imperiyasidagi[5]. Voqealar, Misr, shuningdek Bolgariya va Kiyev Rusi haqida hikoya qiladi. Antioxiyada boʻlganida u, shuningdek, nasroniylikni himoya qiluvchi va islom hamda iudaizmni rad etuvchi ilohiyotiy asarlar ham yozgan. U tax. 1066-yilda vafot etgan[3].

Uning tarixiy asari 1924-yilda I. Krachkovskiy va A. Vasiliev tomonidan Patrologia Orientalisning 18, 23 va 47-jildlarida fransuz tilida nashr etilgan, tahrir qilingan va tarjima qilingan. 1997-yilda Bartolomeo Pirone tomonidan italyan tiliga tarjima qilingan[6]. Polyakcha tarjima Maciej Chyzhning 2015/2016-yillardagi „Bliski Wschód w kronice Yaḥyi al-Anṭākīego“ nomli PhD dissertatsiyasiga kiritilgan, bundan tashqari Viktor fon Rozen tomonidan qisman ruscha tarjimasi ham mavjud. J. H. Forsyth tomonidan 1977-yilda amalga oshirilgan, inglizcha deb hisoblangan tarjima esa aslida faqat tadqiqotdir[7].

  1. „Yaḥyā of Antioch“ (en). Oxford Reference. Qaraldi: 2023-yil 18-iyul.
  2. Rassi, Juliette (2017), Schenk, Gerrit Jasper (muh.), „Several Natural Disasters in the Middle East (at the Beginning of the Eleventh Century) and Their Consequences“, Historical Disaster Experiences: Towards a Comparative and Transcultural History of Disasters Across Asia and Europe, Transcultural Research – Heidelberg Studies on Asia and Europe in a Global Context (inglizcha), Cham: Springer International Publishing, 63–79-bet, doi:10.1007/978-3-319-49163-9_3, ISBN 978-3-319-49163-9, qaraldi: 2023-07-18
  3. 3,0 3,1 Kazhdan, Alexander, ed (1991). "The Oxford Dictionary of Byzantium". Oxford and New York: Oxford University Press. p. 2213. ISBN 0-19-504652-8. 
  4. Butts, Aaron Michael; Young, Robin Darling. Syriac Christian Culture: Beginnings to Renaissance (en). CUA Press, 2021-01-08. ISBN 978-0-8132-3368-0. 
  5. Theotokis, Georgios; Meško, Marek. War in Eleventh-Century Byzantium (en). Routledge, 2020-10-27. ISBN 978-0-429-57477-1. 
  6. Yaḥyā ibn Sa'ïd, al-Anṭākī, m.?. Cronache dell'Egitto fāṭimide e dell'impero bizantino : (937-1033), 3ª ed. ulteriormente riveduta e corretta, Bologna: Gruppo di Ricerca Arabo-Cristiana, 2023. ISBN 978-1535396271. OCLC 1105613833. 
  7. J. H. Forsyth „The Chronicle of Yahya ibn Saʼid al-Antaki“, (Univ. of Michigan Ph. D. thesis, 1977), Online here: https://archive.org/details/forsyth-1977-chronicle-yahya-antaki/Forsyth_1977_Chronicle_Yahya_Antaki/
  • Micheau, Françoise „Les guerres arabo-byzantines vues par Yaḥyā d’Antioche, chroniqueur arabe melkite du Ve /XIe siècle“, . ΕΥΨΥΧΙΑ. Mélanges offerts à Hélène Ahrweiler, Byzantina Sorbonensia (fr). Parij: Éditions de la Sorbonne, 1998 — 541–555-bet. ISBN 9782859448301.