CONFIRMED: Ahmad ibn Yusuf - Complete Analysis
Abu Jaʼfar Ahmad ibn Yusuf ibn Ibrohim ibn Tammam as-Siddiq al-Bagʻdodiy (arabcha: أبو جعفر أحمد بن يوسف بن ابراهيم بن تمام الصديق البغدادي; 835–912), gʻarbda Hametus nomi bilan tanilgan, otasi Yusuf ibn Ibrohim (arabcha: يوسف بن ابراهيم الصدَيق البغدادي) kabi musulmon arab matematik boʻlgan.
Hayoti
[tahrir | manbasini tahrirlash]Ahmad ibn Yusuf Bagʻdodda tugʻilgan va otasi bilan birga 839-yilda Damashqqa koʻchib kelgan. Keyinchalik esa Qohiraga koʻchib oʻtgan, ammo aniq sanasi nomaʼlum. U, shuningdek, al-Misriy nomi bilan ham tanilgan. Ahmad ibn Yusuf Qohirada vafot etgan. Otasi matematika, astronomiya va tibbiyot bilan shugʻullangan, astronomik jadvallar tuzgan va olimlar guruhi aʼzosi boʻlgan. Ahmad Misrda yuqori mavqega ega boʻlgan.
Ishlari
[tahrir | manbasini tahrirlash]Ahmad nisbat va mutanosiblik haqidagi kitob ustida ishlagan. Bu asar Gherard of Cremona tomonidan lotin tiliga tarjima qilingan va Yevklidning „Elements“ (Elementlar) asariga sharh sifatida yaratilgan. Ushbu kitob Yevropa matematikasining dastlabki namoyandalari, jumladan, Fibonacciga ham oʻz taʼsirini koʻrsatgan. Bundan tashqari, „On similar arcs“ asarida Ahmad Ptolemeyning „Karpos“ (yoki Centiloquium) asariga sharh bergan, koʻplab olimlar Ahmad ibn Yusuf ushbu asarning asl muallifi boʻlgan deb hisoblashadi[1]. Ahmad, shuningdek, astrolab haqida ham kitob yozgan. Soliq muammolarini yechish boʻyicha usullar ixtiro qilgan boʻlib, ular keyinchalik Fibonaccining „Liber Abaci“ asarida keltirilgan. Shuningdek, uning nomi Thomas Bradwardine, Jordanus de Nemore va Luca Pacioli kabi matematiklar tomonidan ham tilga olingan.
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Richard Lemay, Origin and success of the Kitab Thamara of Abu Jaʼfar Ahmad ibn Yusuf, in Proceedings of the 1st International Symposium for the History of Arabic Science, University of Aleppo (1976), Aleppo 1978
Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- O'Connor, John J.; Robertson, Edmund F., „Ahmad ibn Yusuf“, MacTutor History of Mathematics archive (ingliz)
{{citation}}: CS1 maint: unrecognized language () - Schrader, Dorothy V. (2008) [1970–80]. "Aḥmad Ibn Yūsuf". Complete Dictionary of Scientific Biography. Encyclopedia.com. http://www.encyclopedia.com/doc/1G2-2830900059.html.