NEW: Leonid Krav%C3%A7uk - The Verge Report

Leonid Kravçuk
ukr. Леонід Макарович Кравчук
Ukrayna Prezidenti
5 dekabr 1991 – 19 iyul 1994
Əvvəlki	vəzifə təsis edilib
Sonrakı	Leonid Kuçma
Ukrayna SSR Ali Sovetinin sədri
23 iyul 1990 – 5 dekabr 1991
Ukrayna Ali Radasının sədri
24 avqust 1991 – 5 dekabr 1991
Əvvəlki	vəzifə təsis edilib
Ukraynanın xalq deputatı
25 sentyabr 1994 – 25 may 2006
15 may 1990 – 5 dekabr 1991
Şəxsi məlumatlar
Doğum adı	Леонід Макарович Кравчук
Doğum tarixi	10 yanvar 1934(1934-01-10)[1][2][…]
Doğum yeri	Velikiy Jitin[d], Volın voyevodluğu[d], Polşa Respublikası
Vəfat tarixi	10 may 2022(2022-05-10)[3] (88 yaşında)
Vəfat yeri	Münxen, Yuxarı Bavariya, Bavariya, Almaniya Federativ Respublikası[4]
Dəfn yeri	Baykovo qəbiristanlığı
Partiya	Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası (1958–1991)
Təhsili	Taras Şevçenko adına Kiyev Dövlət Universiteti (–1958), Sov.İKP MK yanında İctimai Elmlər Akademiyası (–1970)
Fəaliyyəti	siyasətçi,iqtisadçı
Dini	Ukrayn Pravoslav Kilsəsi — Kiyev Patriarxlığı,şərqi ortodoks xristianlıq
Elmi fəaliyyəti
Elm sahəsi	siyasət[5]
Elmi dərəcəsi	iqtisad elmləri namizədi[d] (1970)
Təltifləri
Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Leonid Makaroviç Kravçuk (ukr.Леонід Макарович Кравчук; 10 yanvar 1934^[1][2][…], Velikiy Jitin^[d], Volın voyevodluğu^[d] – 10 may 2022^[3], Münxen^[4]) — sovet və ukraynalı partiya, dövlət və siyasi və ictimai xadim, Ukrayna Respublikasının 1-ci Prezidenti (5 dekabr 1991 – 19 iyul 1994).

Ukrayna Respublikasının Ali Radasının sədri I–IV çağırış deputatı. 1958–1991-ci illərdə Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası üzvü, 1990–1991-ci illərdə Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası MK sədri.

Leonid Makaroviç Kravçuk 1934-cü ildə Polşa Respublikasının Böyük Jitin kəndində (indiki Rivne vilayəti, Ukrayna) anadan olmuşdur. Atası — Makar Alekseyeviç Kravçuk (17.03.1906–1944)^[6] 1930-cu illərdə polşa kavaleriyasında xidmət edib. Anası — Yefimiya İvanovna Kravçuka polşa osadniki ətrafında işləyib^[7]. İkinci Dünya müharibəsi vaxtı 1944-cü ildə Makar Alekseyeviç Kravçuk cəbhədə həlak olmuş, Belarusda dəfn olunmuşdur^[8]. Leonidin anası isə 1980-ci ildə insult səbəbindən vəfat etmiş, doğma kəndində dəfn edilmişdir^[9].

Leonid Kravçuk 1958-ci ildə Kiyev Milli Universitetini bitirmiş, 1958–1960-cı illərdə Çernovtsı Maliyyə Texnikunda dərs demişdir.

1967–1970-ci illərdə Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası MK İctimai Elmlər Akademiyasının aspiranturasında oxumuşdur. "Sosializmdə mənfəətin mahiyyəti və kolxoz təsərrüfatında onun rolu" mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək iqtisad elmləri namizədi olmuşdur.

1970–1988-ci illərdə sektor müdiri, müfəttiş, katib köməkçisi, birinci müavini, Ukrayna Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitəsinin təşviqat və təbliğat şöbəsinin müdiri olmuşdur.

1989–1990-cı illərdə Ukrayna Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitəsinin ideoloji şöbəsinin müdiri, katibi olmuşdur. 1980-ci illərin sonlarında, "Kiyev axşamı" qəzetinin səhifələrində Kravçuk Ukrayna müstəqilliyinin tərəfdarları ilə açıq müzakirəyə başlayır. KP-nın çox mühafizəkar liderliyinə zidd olanlarrın fonunda, onun mövqeyi mülayim görünür.

1989–1990-cı illərdə Siyasi Büro üzvlüyünə namizəd, 1990–1991-ci illərdə Ukrayna Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Siyasi Bürosunun üzvü olmuşdur.

1990-cı ildən — Ukrayna Kommunist Partiyasının Mərkəzi Komitəsinin ikinci katibi olmuşdur.

1990-cı ilin martında Ukrayna SSR Ali Sovetinin deputatı seçilmişdir.

1990-cı ildən Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası MK üzvü seçilmişdir.

1990–1991 — Ukrayna Respublikasının Ali Radası Sədri olmuşdur.

1991-ci il avqustun 24-də Leonid Kravçukun sədrliyi ilə Ali Rada Ukraynanın müstəqilliyini elan edən akt qəbul etmişdir.

Ukrayna Prezidenti

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Prezidentlik postunda partiyasız kimi səsə qoyuldu. Artıq qadağan edilmiş Kommunist Partiyasının (onların namizədi Aleksandr Tkaçenko Kravçukun lehinə namizədliyini geri çəkdi), həmçinin Ali Rada sədrini "müstəqillik atası" elan edən milli demokratların bir hissəsi kimi dəstəklədi^[10].

1991-ci il dekabrın 1-də Leonid Kravçuk Ukrayna Respublikasının 1-ci Prezident seçkilərində 61,6% səs toplayaraq Ukrayna Respublikasının 1-ci Prezidenti seçildi.

8 dekabr 1991-ci ildə RSFSR prezidenti Boris Yeltsin və Belarus Respublikası Ali Sovetinin sədri Stanslav Şuşkeviç ilə birlikdə Sovet İttifaqının mövcudluğunun son qoyulması haqqında Belovej müqviləsi imzalandı. İki gün sonra Ukrayna Respublikasının Ali Şurası müqaviləni şərtlərlə təsdiqlədi.^[11]

19 iyun 1992-ci il Leonisd Kravçuk 1978-ci il Ukrayna Konstitusiyasındakı SSRİ haqqında istinadların tam aradan qaldırılması haqqında qanun imzaladı^[12].

İtalyan jurnalist və politoloqu Culyetta Kyoza "Əlvida, Rusiya!" adlı kitabında Kravçukun SSRİ-nin dağılmasının əsas təşəbbüskarı olduğunu düşünür^[13]. 2016-cı ildə Leonid praktik olaraq bildirdi ki, Ukrayna xalqı SSRİ-nin qəbirqazanı olmuşdur^[14].

1993-cü il 3 sentyabr tarixində Massandra müqaviləsini imzaladı ki, bu da Qara dəniz Donanmasının və Ukraynada yerləşdirilən nüvə silahlarının gələcək taleyini narahat etdi. Bundan sonra 1994-cü ilin iyul ayında növbədənkənar prezident seçkiləri ilə razılaşdı. İlk turda o, digər namizədlər arasında ən çox səs aldı, ikinci turda isə Leonid Kuçmanın seçilməsi ilə birinciliyi itirdi.

• Arvadı — Antonina Mixaylovna Kravçuk (qızlıq soyadı: Mişura^[15]) (d. 1935) — Taras Şevçenko adına Kiyev Milli Universitetinin iqtisadiyyat fakültəsinin dosenti, 1957-ci ildə evlənmişdir.
• Oğlu — Aleksandr Leonidoviç Kravçuk (d. 21 iyul 1959) — biznesmen^[16], həyat yoldaşı Yelena Anatolyevna Kravçuk Kiyev Milli Universitetində işləyir^[17].
• Nəvəsi — Andrey Aleksandroviç Kravçuk (d. 1981) — Kiyev Milli Universitetində Beynəlxalq Münasibətlər İnstitutundan məzunu olub, reklam agentliyində işləyir, həyat yoldaşı Mariya Viktorovna Kravçuk biznes-firmasında çalışır^[18].
• nəticəsi — Yelena Andreyevna Kravçuk (d. 2005).

• Beşillik planın effektivlik və keyfiyyətinin qısa iqtisadi lüğəti (həmmüəllif, 1078);
• Sarsılmaz ittifaq: Soraq kitabçası (həmmüəllif, 1982);
• On birinci beşillik planın iqtisadi lüğəti (həmmüəllif, 1982)
• Ailə birdir. (ümumi redaksiyada — M., "Plakat", 1985. — 240 səh., Qiyməti: 8 rubl 60 q.);
• Yeni iqtisadi mexanizm (həmmüəllif, 1989);
• İdeoloji iş: Yenidənqurma təcrübəsi: Respublikanın Partiya təşkilatı materialları (həmmüəllif, 1989);
• "Dövlət və hakimiyyət: inzibati islahatlar təcrübəsi" (2001);
• "Bizdə nə var?" (2002);
• "Bir Ukrayna, vahid xalq" (ukr.«Одна Україна, єдиний народ») (2010).

• Ukrayna Qəhrəmanı (21 avqust 2001)^[19] — müstəqil Ukrayna dövlətinin formalaşmasına və inkişafına şəxsi töhfəsi və uzun illər göstərdiyi fəal siyasi və ictimai fəaliyyətinə görə.
• Azadlıq Ordeni (10 yanvar 2014) — uzun illər göstərdiyi səmərəli sosial və siyasi fəaliyyəti və Ukrayna dövlətinin inkişafında göstərdiyi şəxsi töhfəsi üçün^[20].
• II (2007^[21]), III (2004^[22]), IV (1999^[23]) və V dərəcəli knyaz Yaroslav Mudrı ordeni (1996^[24]);
• "Oktyabr inqilabı" ordeni;
• İki dəfə "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni;
• Ukrayna Nazirlər Kabinetinin fəxri diplomu (2004);
• Müqəddəs Stanislav ordeninin Böyük Xaç kavaleri (1999).

• На 1/6 планеты // Филателия. 1993. — № 4. — С. 7.
• Валентин Чемерис. Президент.- К., 1994
• Прощай, Россия. М.: Гея, 1998
• Л. В. Губерський. Кравчук Леонід Макарович // Українська дипломатична енциклопедія: У 2-х т. /Редкол.:Л. В. Губерський (голова) та ін. — К: Знання України, 2004 — Т.1–760с. ISBN 966–316–039-X
• Ю. Шаповал, М. Михальченко. Кравчук Леонід Макарович // Політична енциклопедія. Редкол.: Ю. Левенець (голова), Ю. Шаповал (заст. голови) та ін. — К.: Парламентське видавництво, 2011. — с.371 ISBN 978-966-611-818-2

• Кравчук Леонід Макарович Arxivləşdirilib 2010-01-07 at the Wayback Machine (ukr.)
• ГЕРОЙ УКРАЇНИ — Кравчук Леонід Макарович Arxivləşdirilib 2014-01-10 at the Wayback Machine (ukr.)
• "Ми ніколи не думали, що так залежимо від Росії" (Л. М. Кравчук, 1992 год) Arxivləşdirilib 2008-10-25 at the Wayback Machine
• Интервью с Леонидом Кравчуком
• Кравчук Леонид Arxivləşdirilib 2012-07-31 at the Wayback Machine
• Мониторинг политической деятельности Леонида Кравчука Arxivləşdirilib 2007-02-13 at the Wayback Machine
• Кравчук: Мы с Россией не партнёры
• Свободные цены и сгоревшие вклады. Бунт Черноморского флота. Трызуб и "кравчучка"
• Леонид Кравчук, экс-президент Украины: Ельцин просил вернуть России Крым…
• Ю. І. Шаповал. Кравчук Леонід Макарович
• Ю. І. Шаповал. Кравчук Леонід Макарович